Jurnalistlərin və Mühacirlərin Hədəf Alınması: BMT İnsan Hüquqları Şurasının 61-ci Sessiyasındakı Tədbir Azərbaycandakı Repressiyaları İfşa Edib

23 mart 2026-cı il tarixində Cenevrədə BMT İnsan Hüquqları Şurasının 61-ci sessiyası (HRC61) çərçivəsində keçirilən kənar tədbirdə Azərbaycanda pisləşən insan hüquqları vəziyyəti və xaricdəki tənqidçilərə qarşı artan transmilli repressiya hallarına təcili diqqət yetirilib.

Tədbirdə insan hüquqları müdafiəçiləri, jurnalistlər və beynəlxalq ekspertlər iştirak edərək sistemli təqiblərin, o cümlədən jurnalistlərin həbsi, gender əsaslı repressiyalar və mühacirətdə olan fəallara qarşı sərhədlərarası hücumların həyəcanverici sübutlarını təqdim ediblər.

“Hazırda siyasi motivli ittihamlarla həbs edilmiş 400-dən çox şəxs var ki, onların arasında 35-dən çox jurnalist yer alır. Onların arasında yüksək səviyyəli korrupsiyanı və dövlət tərəfindən dəstəklənən repressiyaları ifşa edən araşdırma işlərinə görə hədəf alınan doqquz cəsur qadın var”, - deyə insan hüquqları müdafiəçisi Diana Nazarets bildirib.

Xüsusilə uzunmüddətli həbs cəzası və sui-istifadələrlə üzləşən qadın jurnalistlərin hədəf alınması böyük narahatlıq doğurub: “Qadın jurnalistlər döyülüblər, cinsi zorakılıqla hədələniblər, tibbi yardımdan məhrum ediliblər və saxlanma yerlərində təhqirlərə məruz qalıblar. Onların sağlamlığı bir təzyiq vasitəsi kimi istifadə olunur”.

Hazırda aclıq aksiyası keçirən həbsdəki jurnalist Fatimə Mövlamlının işi vəziyyətin təcililiyinin rəmzi kimi vurğulanıb.

Matilda Paçeko mühacirətdə olan hüquq müdafiəçisi Emin Hüseynovun işinə diqqət çəkib: “İctimai vəkillik fəaliyyətindən sonra o, Cenevrədə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının yaxınlığında izləmə, təhdidlər və qaçırılma cəhdi ilə üzləşib. Bu hadisələr repressiyanın getdikcə genişlənən sərhədlərarası miqyasını nümayiş etdirir”.

Avropa Şurası Parlament Assambleyasının üzvü Konstantinos Efstatiu bu hadisələri kəskin pisləyərək bildirib ki, “Cenevrədəki hücum cəhdi transmilli repressiyanın sərhəd tanımadığını sübut edir. Bu, hər yerdə, hər an və hər kəsə, xüsusən də insan hüquqlarını müdafiə edənlərə qarşı baş verə bilər.”

“Transmilli repressiya, nəticədə insan ləyaqətinə hücumdur. Biz ayıq-sayıq olmalı və repressiyanın həm hüquqi, həm də qəddar formalarına qarşı dayanmalıyıq”, - deyə cənab Efstatiu əlavə edib.

Sui-qəsd və qaçırılma cəhdinin qurbanı olan tanınmış mühacir azərbaycanlı jurnalist və hüquq müdafiəçisi Emin Hüseynov özü üzləşdiyi birbaşa təhdidləri belə təsvir edib:

“Bu, mənim 25 illik hüquq müdafiə fəaliyyətim dövründə üzləşdiyim ən yüksək təhlükə səviyyəsidir. Həyatım Azərbaycan hakimiyyəti tərəfindən hələ də təhlükə altındadır”.

O, 2026-cı ilin 18, 20, 21 və 24 fevral tarixlərində Cenevrədə şübhəli hücum cəhdləri barədə danışıb.

“Fevralın 13-15-də keçirilən Münxen Təhlükəsizlik Konfransında Prezident Əliyev və Vitse-prezident Əliyeva ilə ictimai fikir mübadiləmdən sonra Cenevrədəki BMT ofisinin yaxınlığında mümkün qaçırılma və silahlı hücumla üzləşdim”, - o deyib.

Hüseynov silahlı şəxslər tərəfindən izlənildiyini və avtomobilinin təqib edildiyini bildirib.

Regional perspektivlər problemin təkcə Azərbaycanla məhdudlaşmadığını təsdiqləyib. Demokratiya Araşdırmaları İnstitutunun direktoru Uça Nanuaşvili Gürcüstandakı sərhədlərarası qanunsuzluqlar və demokratik geriləmə nümunələrinə toxunub: “Biz qaçırılma halları, siyasi motivli təqiblər və tənqidçilərə qarşı məhkəmə sistemindən istifadənin şahidi oluruq. Beynəlxalq insan hüquqları mexanizmləri ilə əməkdaşlıq artıq kriminallaşdırılır”.

“Bir vaxtlar demokratik islahatların lideri olan Gürcüstan indi ciddi geriləmə və avtoritar təcrübələrin artmasını yaşayır”, - deyə o xəbərdarlıq edib.

İştirakçılar beynəlxalq birliyi təcili tədbirlər görməyə, o cümlədən məsuliyyət tədbirləri, mühacir fəallar üçün daha güclü müdafiə və siyasi məhbusların azad edilməsi, insan hüquqları öhdəliklərinə əməl olunması üçün Azərbaycan hakimiyyətinə davamlı təzyiq göstərməyə çağırıblar.