Çernobıl faciəsinin 40-cı ildönümü: Ukrayna nüvə tarixi ilə üz-üzə

Dünya tarixinin ən ağır nüvə qəzasının 40-cı ildönümündə BBC-nin müxbiri Cессika Parker tərk edilmiş Pripyat şəhərini ziyarət etdi. 1986-cı ilin aprelindən bəri boş qalan bu keçmiş şəhər insan felaketinin canlı abidəsinə çevrilib.

Çernobıl əhəmiyyəti bugünkü Ukrayna müharbəsinin fonunda daha da artıb. Atom elektrik stansiyası 2022-ci ilin əvvəlindən müvəqqəti olaraq Rusiya qüvvələrinin nəzarəti altına keçmişdi; o vaxtdan bu yana beynəlxalq nüvə xəbərdarlıqları Ukrayna cəbhəsinin müntəzəm elementidir. Həmçinin yadda saxlamaq lazımdır ki, Ukrayna müharibəsi zamanı nüvə infrastrukturu hədəfləri barədə narahatlıqlar bir neçə dəfə beynəlxalq siyasi gündəmə daxil olub.

Bu ildönümü həm də dünya üçün bir yadırğatma işarəsidir: nüvə enerjisi haqqında müzakirələr — istər enerji tərəfdaşları, istər silahlı münaqişə risklərindən qorunma — Ukrayna cəmiyyətinin bugünkü reallığının ayrılmaz hissəsidir. Ukraynanın Çernobılın kölgəsi altında mövcud olması Avropanın enerji, müdafiə və atom siyasəti üzrə geniş müzakirələrinin simvolik şərtini müəyyən edir.