Xidməti avtomobili bazar qiymətindən 17 faiz baha alan məhkəmə bir problemdir

Məhkəmələr dövlətin bir hissəsidir və insanlar ölkədə qanunlara əməl olunmasına, ədalətin bərqərar olmasına təminatçı kimi onlara etibar edirlər. Məhkəmənin özü qanuna zidd hərəkətlər etdikdə, bu, insanlarda qanunun həqiqətən tətbiq edilib-edilməməsi ilə bağlı suallar doğurur.

Mən bu yaxınlarda Hesablama Palatasının Naxçıvan Ali Məhkəməsində apardığı audit haqqında oxudum. Auditin nəticələri kifayət qədər təəccüblüdür. Bu nəticələr göstərir ki, məhkəmə qanuna uyğun olmayan bəzi işlər görüb.

Hesablama Palatası Naxçıvan Ali Məhkəməsinin 2023-2025-ci illər ərzində 10.7 milyon manat vəsaiti necə xərclədiyini araşdırıb. Burada bəzi uyğunsuzluqlar var. Məsələn, Ali Məhkəmənin hər bir şöbəsində ən azı 8 işçi olmalı olduğu halda, bəzi şöbələrdə cəmi 3 və ya 4 işçi olub.

Əmək haqlarından qənaət edilən pullar şöbə müdirlərinə mükafat vermək üçün istifadə edilib (139.5 min manat). Həmçinin, hakimlərin müalicəsi üçün nəzərdə tutulan 80.6 min manat vəsait bunun əvəzinə xidmətçilərin maaşlarının ödənilməsinə sərf olunub.

Ali Məhkəmənin Sədr müavini məzuniyyətdə olduğu müddətdə məhkəmə hələ də onun avtomobili üçün yanacaq pulu ödəyib. Yanacaq üçün həddindən artıq çox — qanunla nəzərdə tutulduğundan 2.2 min manat artıq vəsait ödənilib.

Audit həmçinin müəyyən edib ki, məhkəmə satınalma qaydalarına əməl etməyib. Onlar satınalma planlarını portala vaxtında yerləşdirməyiblər. Planları yerləşdirdikdə isə heç bir izahat vermədən onlarda çoxlu dəyişikliklər ediblər.

Məhkəmə tikinti və təmir işləri üçün mal alarkən də qaydaları pozub. Onlar vəsaiti iki müqaviləyə bölüblər ki, buna icazə verilmir. Bəzi malları isə müvafiq prosedur qaydalarına əməl etmədən alıblar.

Maraqlıdır ki, məhkəmənin üç avtomobili var, halbuki cəmi iki avtomobili olmalıdır. Avtomobillərdən biri — "Toyota Avalon" real qiymətindən 17 faiz baha alınıb.

Həmçinin, avtomobil alınarkən məhkəmə 14.9 min manat məbləğində ƏDV-ni (Əlavə Dəyər Vergisi) ödəməyib.

Məhkəmədəki bütün bu problemlər insanlarda dövlət qurumlarında nələrin baş verdiyi ilə bağlı şübhələr yaradır.

Bəzi ekspertlər hesab edir ki, bu problemlərin səbəbi yalnız hökumətə nəzarətin zəif olması deyil. Onların fikrincə, əsas səbəb hökumətə nəzarət edəcək müstəqil media və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının olmamasıdır.

Vəzifəli şəxslər etdikləri qanunsuzluqların ictimailəşəcəyini bildikdə, belə addımlar atmağa daha az meyilli olurlar. Bəzi ölkələrdə vəzifəli şəxslər qanunsuzluq edərkən yaxalandıqda istefa verirlər. Bu, media və vətəndaş cəmiyyətinin onlara təzyiq göstərməsi sayəsində baş verir.