Səslərin susdurulması: Azərbaycanlı fəal Könül Əhmədovanın narahatlıq doğuran həbsi

Könül Əhmədova

Sosial media fəalı Könül Əhmədovanın bu yaxınlarda həbs edilməsi ilə Azərbaycanda onlayn ifadə azadlığı bir qədər də mürəkkəbləşib. Yanvarın 22-də Xəzər Rayon Məhkəməsi Əhmədova barəsində 20 günlük həbs qərarı çıxararaq məsələyə yeni bir yön verib. Onun ailəsi və hüquq müdafiəçiləri bunu təməl ifadə azadlığı hüququna birbaşa zərbə kimi qiymətləndirirlər.

    Bəs hadisə necə baş verib? Hər şey Xəzər Rayon Polis İdarəsinin Cinayət Axtarış Şöbəsinin rəisi Elnur İsmayılovun Əhmədovaya zəng edərək onu bölməyə çağırması ilə başlayıb. Əvvəlcə o, getmək istəməsə də, nəticədə Binə qəsəbəsində görüşüblər. Məhz həmin vaxt o, saxlanılıb. Hadisənin daha qaranlıq məqamı odur ki, o, polis bölməsində olarkən kimlərsə icazəsiz onun sosial media hesablarına daxil olaraq bir sıra paylaşımları, o cümlədən polisə çağırılması barədə yazdığı postu silib. Bu olduqca şübhəli görünür, elə deyilmi?

    Əhmədova ailəsinə xəbər çatdıra bilib ki, problemlər onun "SancaqMedia" və "Meydan TV" kimi müstəqil xəbər resurslarının səhifələrində yazdığı şərhlərə görə başlayıb. Hazırda o, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 388-1.1.1-ci maddəsi (onlayn məkanda yayılması qadağan edilən məlumatların yayılması) ilə ittiham olunur. Ailəsi bu vəziyyətlə barışmır. Onlar Ombudsman aparatına müraciət edərək fəalın 14 yaşdan aşağı iki uşağının tək himayədarı olduğunu vurğulayıblar.

    Məsələnin digər maraqlı tərəfi odur ki, bütün bunlar Prezident İlham Əliyevin İnzibati Xətalar Məcəlləsinə bəzi dəyişiklikləri təsdiqləməsindən dərhal sonra baş verir. Bu dəyişikliklər sosial mediada ictimai mənəviyyata və ya milli dəyərlərə zidd olan "qeyri-etik ifadə və hərəkətləri" hədəf alır. Yeni qaydaları pozanlar 2 000 manatadək cərimə oluna, yaxud xətanı təkrar törətdikdə iki ayadək həbs edilə bilərlər.

    Bir çoxları bu yeni qanunların qeyri-müəyyənliyindən narahatdır. İnsanlar qorxurlar ki, bu, hökumətə onlarla razılaşmayan hər kəsi susdurmaq üçün bir vasitə verəcək — çünki "mənəviyyatın qorunması" iddiasını irəli sürmək çox asandır. Hökumət rəsmiləri isə bildirirlər ki, yalnız konkret qanunları pozanlar məsuliyyətə cəlb olunur və ölkədə siyasi məhbus yoxdur. Lakin hüquq müdafiə təşkilatları hazırda Azərbaycanda 340-a yaxın siyasi məhbusun olduğunu deyirlər. Əhmədovanın vəziyyəti göstərir ki, qaydalar sərtləşdikcə sosial mediada fikir bildirmək təhlükəli hal alır. Bu, inandığın prinsipləri müdafiə etməyin ağır bədəli ola biləcəyini bir daha xatırladır.

    Dünyanın bəzi yerlərində sosial mediada nəyi deyib-deməməyin mümkün olduğunu müəyyən etmək çətindir. İnsanlar həbs qorxusu olmadan ünsiyyət qura bilməlidirlər. Dünya ictimaiyyəti bu kimi halları izləyir və dövlətlərin öz vətəndaşlarının hüquqlarını qoruyacağına ümid edir. İnternet fikir mübadiləsi üçün əla məkan ola bilər. Hər yerdə insanların öz düşüncələrini sərbəst ifadə etmək imkanının olması vacibdir.

The world of online expression just got a bit more complicated in Azerbaijan, thanks to the recent arrest of social media activist Konul Ahmadova. On January 22, things took a turn when the Khazar District Court decided to hold Ahmadova for 20 days. Her family and folks who stand up for what's right see this as a direct hit on the basic right to speak freely.

So, what happened? Well, it all started when Elnur Ismayilov, who heads up the criminal investigation department at the Khazar District Police Department, gave Ahmadova a call, asking her to come down to the station. She wasn't too keen on the idea at first, but they eventually met up in the Bine settlement. That's when stuff got real, and she was taken into custody. Here’s where it gets even shadier: while she was at the police station, someone got into her social media accounts without permission and deleted a bunch of posts, including one where she mentioned being called in by the police. Creepy, right?

Ahmadova managed to get word to her family, telling them that the trouble started because of comments she left on the pages of independent news outlets like SancaqMedia and Meydan TV. Now, she's facing charges under Article 388-1.1.1 of the Code of Administrative Offenses, which basically says you can't go around spreading stuff that's not allowed online. Her family isn't taking this lying down. They're reaching out to the Ombudsman, pointing out that she's the main person caring for her two kids, who are both under 14.

Now, here's where things get even more interesting. All of this is happening right after President Ilham Aliyev signed off on some changes to the Code of Administrative Offenses. These changes are aimed at those immoral expressions and gestures people make on social media that don't sit well with public morality or national values. If you break these new rules, you could be fined up to 2,000 AZN or even spend up to two months in the slammer if you keep doing it.

A lot of people are worried about these new laws because they're not exactly clear. People worry that it gives the government a way to shut down anyone who disagrees with them. They can easily claim they're just protecting morality. Government officials are saying that they're only going after people who break specific laws and that there aren't any political prisoners in the country. But human rights groups say there are around 340 political prisoners locked up in Azerbaijan right now. Ahmadova's situation is eye-opening, and it reminds everyone of the danger in speaking your mind on social media when the rules are getting tighter and tighter. It's a reminder that standing up for what you believe in can come at a steep cost.

When it comes to social media, it's hard to know what you can and cannot say in some parts of the world. People should be able to communicate without fear of being arrested. The world is watching cases like this and hopes countries protect the rights of their citizens. The web can be a great place for conversation and exchanging ideas. It is important that people everywhere have the chance to speak their minds.