Aİ-nin Ermənistandakı Yeni Tərəfdaşlıq Missiyası
Aprelin 21-də Avropa İttifaqının Xarici İşlər Şurası mühüm yeni mülki təşəbbüsü: Aİ-nin Ermənistandakı Tərəfdaşlıq Missiyasını (EUPM Armenia) rəsmən təsdiqləyib. Dekabr ayında İrəvan tərəfindən rəsmən tələb olunan bu addım Ermənistan hökuməti ilə Brüssel arasında daha dərin strateji münasibətlərin göstəricisidir. İlkin olaraq ikiillik mandatla fəaliyyət göstərəcək missiya Ermənistanın dövlət təsisatlarını müasir təhlükəsizliyin getdikcə mürəkkəbləşən çağırışlarına qarşı gücləndirməyi hədəfləyir.
EUPM Armenia-nın əsas məqsədi ölkənin "hibrid təhdidlərə" qarşı müqavimət qabiliyyətini artırmaqdır. Bura xarici informasiya manipulyasiyası, kiberhücumlar və siyasi-seçki proseslərində qanunsuz maliyyə axınlarının izlənilməsi kimi müxtəlif qeyri-ənənəvi müharibə formaları daxildir. İrəvanda yerləşən 20-30 nəfərlik ekspert qrupu ölkənin demokratik proseslərini qorumaq üçün Ermənistan nazirlikləri ilə sıx əməkdaşlıq edərək strateji məsləhətlər və operativ dəstək verəcək.
Beynəlxalq müşahidəçilər üçün əsas maraq doğuran məqam iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkiləridir. Rəsmi sənədlər bu təhdidlərin mənbəyi barədə neytrallığını qorusa da, diplomatlar və jurnalistlər burada "Moldova modeli" ilə aydın bənzərlik müşahidə edirlər. Moldovada Aİ-nin analoji dəstəyi dövlət qurumlarına xarici dezinformasiya kampaniyalarını aşkar edib dayandırmağa kömək etmişdi ki, bu da qərbpərəst qrupların xarici təzyiqlərə baxmayaraq sabitliyi qorumasına şərait yaratmışdı. Avropa rəsmiləri Ermənistanda da eyni uğuru qazanmağa, ölkənin gələcəyinin kənar müdaxilə olmadan öz vətəndaşları tərəfindən müəyyən edilməsinə ümid edirlər.
Bununla belə, missiya həm Ermənistan daxilində, həm də regionda mürəkkəb siyasi dövrə təsadüf edir. Ermənistanda hakim partiya praktiki yanaşmanı vurğulayır və qeyd edir ki, risk qiymətləndirmələri Aİ ilə üst-üstə düşsə də, yeni problemlərin yaranmaması üçün diplomatik dildə ehtiyatlı olmaq lazımdır. Bu vaxt bəzi müxalif qruplar Aİ-nin iştirakının rəqib siyasi qüvvələri sıradan çıxarmaq üçün istifadə olunacağından narahatdırlar. Xarici müstəvidə isə Kreml artıq narazılığını ifadə edərək "Moldova ssenarisi" barədə xəbərdarlıq edib və Ermənistan hökumətinə rusyönümlü səsləri siyasətdən kənarlaşdırmamağı tövsiyə edib.
Bu, Ermənistanın Aİ müşahidəçiləri ilə ilk təcrübəsi deyil. Bu missiya 2023-cü ildə Azərbaycanla sərhəddə sabitliyi qorumaq üçün yaradılmış daha böyük sərhəd monitorinq qüvvəsinə — Aİ-nin Ermənistandakı Missiyasına (EUMA) qoşulur. EUMA fiziki təhlükəsizliyə və sərhəd sabitliyinə diqqət yetirdiyi halda, yeni Tərəfdaşlıq Missiyası "institusional təhlükəsizliyə" və Ermənistan demokratiyasının daxili sağlamlığına həsr olunub. Birlikdə bu təşəbbüslər Avropa İttifaqının qlobal qeyri-müəyyənlik dövründə Ermənistanın müstəqilliyini və demokratik dayanıqlıq yolunu dəstəkləmək barədə güclü sadiqliyini nümayiş etdirir.