Azərbaycanda 16 yaşa qədər sosial media platformaları cərimələnəcək

Azərbaycanda sosial media şirkətləri qanun layihəsinə əsasən, 16 yaşdan kiçik uşaqların hesab açmasını əngəlləməsələr, ağır cərimələrlə üzləşirlər.

Bakıda parlament komitələri bu ilin əvvəlində uşaqların internetdən qorunması ilə bağlı prezidentin fərmanından sonra təklifləri bazar ertəsi müzakirə ediblər.

Qanun layihəsinə əsasən, yaş məhdudiyyəti qaydalarını pozan texnologiya şirkətləri 40 000 manata qədər (18 500 funt sterlinq; 23 500 dollar) cərimələnə bilər. Qaydalara əməl etməyən məmurları 9000 manata qədər (4150 funt sterlinq; 5300 dollar) cərimə gözləyir.

Qanun 16 yaşdan kiçik uşaqlara şəxsi profillər yaratmağı qadağan edəcək. 16-18 yaş arası yeniyetmələrin qeydiyyata alınmasına icazə veriləcək, lakin ciddi nəzarət və valideynlərin razılığı ilə.

Təklif olunan qanun həm də asılılıq yaradan platforma xüsusiyyətlərini hədəfləyir. Sosial media provayderləri 18 yaşından kiçik istifadəçilər üçün "sonsuz sürüşdürmə" və avtomatik oynatma funksiyalarını söndürməyə məcbur olacaqlar.

Bundan əlavə, istifadəçinin yaşını yoxlamaq üçün toplanmış hər hansı şəxsi məlumat - bank rekvizitləri, telefon nömrələri və ya e-poçt ünvanları kimi - üçüncü tərəflərlə paylaşıla və ya kommersiya məqsədləri üçün istifadə edilə bilməz.

Tədbirləri təklif edən millət vəkili Zahid Oruc bildirib ki, məqsəd uşaqların fiziki və psixi sağlamlığını qorumaqdır.

“Bu təşəbbüsün əsas mahiyyəti uşaqların daha təhlükəsiz rəqəmsal mühitdə böyüməsinə imkan yaratmaqla sosial media platformalarından istifadəsini müəyyən yaşa qədər təxirə salmaqdan ibarətdir.

Şirkətlərdən hər il yanvarın 15-dək hökumətə illik uyğunluq hesabatları təqdim etmələri tələb olunacaq.

Bu addım uşaqların sosial mediaya çıxışı ilə bağlı artan beynəlxalq müzakirələr fonunda atılıb.

Ötən il Avstraliya 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial medianı qadağan edən qanun qəbul edən ilk ölkə oldu. Böyük Britaniya hökuməti də oxşar qadağanın effektivliyini araşdırdığını bildirib.

Azərbaycanda hökumət artıq təhsildə internet qaydalarını sərtləşdirir. Elm və təhsil nazirinin müavini Firudin Qurbanov bazar ertəsi günü təsdiqləyib ki, TikTok qısa video tətbiqi 200-dən çox məhdudlaşdırılan mövzu ilə yanaşı, bütün ölkə üzrə məktəb şəbəkələrində bloklanıb.

Bununla belə, təkliflər fundamental azadlıqların ciddi şəkildə məhdudlaşdırıldığı bir ölkədə məhdudiyyətlərin onlayn ifadəni cilovlamaq üçün istifadə oluna biləcəyindən qorxan bəzi müstəqil analitiklərin narahatlığına səbəb olub.

Hökumət tədbirlərin sırf qoruyucu olduğunu israr edərək, bu tənqidləri rədd etdi.

Hansı konkret platformaların hədəf alınacağı və ya qanun layihəsinin tam parlamentdə yekun səsvermənin nə vaxt keçiriləcəyi hələ ki, qeyri-müəyyən olaraq qalır.