112 Nobel mükafatı laureatı Nərgiz Məhəmmədinin azadlığa buraxılmasını tələb edir

112 Nobel mükafatı laureatı İran hakimiyyətindən insan hüquqları müdafiəçisi Nərgiz Məhəmmədinin dərhal azad edilməsini və ona qarşı bütün ittihamların ləğv olunmasını tələb edir. Məhəmmədinin səhhəti kəskin şəkildə pisləşib — o, artıq bir neçə gündür Tehranda xəstəxanaya yerləşdirilib.

Nərgiz Fondu və digər etibarlı mənbələrin verdiyi məlumata görə, Məhəmmədinin vəziyyəti kritikdir. O, xeyli çəki itirib, qan təzyiqi mütəmadi olaraq düşür və ciddi ürək problemlərindən əziyyət çəkir.

Nobel laureatları onun həyatının real təhlükə altında olduğu barədə xəbərdarlıq edirlər. Onlar xüsusilə narahatdırlar ki, fəal aylardır lazımi tibbi yardım almayıb.

1997-ci ildə Nobel Sülh Mükafatını qazanmış Codi Vilyams vəziyyəti belə ifadə edib: “Heç kim dinc etiraz etdiyinə və ya insan hüquqlarını müdafiə etdiyinə görə həbs edilməməlidir.”

İmza atanlar İran rəsmilərini və dünya birliyini dərhal hərəkətə keçməyə — Məhəmmədini azad etməyə və ona təcili tibbi yardım göstərməyə çağırırlar.

11 May

Nərgiz Məhəmmədi Tehranda xəstəxanaya köçürülüb. Onun fondu mayın 10-da bəyanat yayaraq, həbsxanadakı ağır şərait səbəbindən onun “ölüm ayağında” olduğunu bildirib.

Onun cəzası müvəqqəti olaraq dayandırılıb, lakin bu, yalnız külli miqdarda girov ödənildikdən sonra mümkün olub.

54 yaşlı Məhəmmədi əvvəllər saxlanıldığı Zəncanda müalicə alırdı. Vəkili Mustafa Nili bildirir ki, o, hazırda Tehrandakı "Pars" xəstəxanasındadır və öz tibbi komandasının nəzarəti altındadır.

Parisdə yaşayan həyat yoldaşı Tağı Rəhmani vəziyyətin ağır olduğunu deyir. O, jurnalistlərə bildirib ki, Məhəmmədinin qan təzyiqi qəfil düşüb və o, çətinliklə danışır.

Mayın 2-də qardaşı Həmidrza Məhəmmədi "Azadlıq Radiosu"nun fars xidmətinə danışıb: “O, ölür. Həbsxanadakı ağır şərait və amansız rəftar onu ölüm həddinə çatdırıb. Onun və bütün məhbusların həyatı üçün məhkəmə və təhlükəsizlik qüvvələri məsuliyyət daşıyır.”

Məhəmmədi İranda qadın hüquqları uğrunda mübarizəsinə görə 2024-cü ildə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülüb. O, fəaliyyətinə görə son on ilin böyük hissəsini dəmir barmaqlıqlar arxasında keçirib. 2025-ci ilin dekabrında Məşhəddə keçirilən anım tədbirində yenidən həbs olunaraq daha 7,5 il həbs cəzası alıb.

5 May

BMT İranı həbsdə olan Nobel laureatını azad etməyə çağırır

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş Məhəmmədinin səhhətinin sürətlə pisləşməsindən narahatdır. Onun sözçüsü Stefan Düjarrik mayın 4-də bildirib ki, Quterreş “ dərindən narahatdır” və İrandan Məhəmmədiyə təcili tibbi yardım göstərilməsini tələb edir.

ABŞ səfiri Mayk Voltz mayın 5-də sosial mediada onun vəziyyəti haqqında yazıb. O, fəalın rejim zorakılığına qarşı çıxdığı üçün məruz qaldığı işgəncələri qeyd edib və Tehrandan onun lazımi müalicə almasına icazə verməsini tələb edib.

Nərgiz Məhəmmədi Fondu mayın 1-də bildirib ki, səhhəti kəskin pisləşdikdən sonra o, qəfildən Zəncandakı xəstəxanaya göndərilib. Məlumata görə, o, iki dəfə huşunu itirib, ağır ürək tutması keçirib və hazırda vəziyyəti son dərəcə kritikdir.

Qardaşı Həmidrza mayın 2-də bildirib ki, ailə üzvləri onu reanimasiyada görüblər. Məhəmmədi hazırda süni tənəffüs aparatına qoşulub və həyat uğrunda mübarizə aparır.

16 Aprel

Ailəsi Nərgiz Məhəmmədinin həyatının təhlükədə olduğunu bildirir

Məhəmmədi ötən ay ürək tutması keçirib və ailəsinin, tərəfdarlarının dediyinə görə, vəziyyəti ağırdır.

Aprelin 11-də ailəsi və vəkilləri həbsxanada onunla yalnız ikinci dəfə üz-üzə görüşə biliblər. Nərgiz Fondu həmin görüş zamanı onun səhhətinin kəskin pisləşdiyini, arıqladığını və çox zəif göründüyünü bildirib.

Qardaşı Həmidrza onun ağır cinayətkarlarla bir yerdə saxlanıldığını və digər məhbuslar tərəfindən ölüm hədələri aldığını qeyd edib.

Məhəmmədi 2023-cü ildə uzun illər davam edən insan hüquqları fəaliyyətinə görə Nobel Sülh Mükafatını qazanıb. Dekabrda Məşhəddə həbs edildikdən sonra Zəncan həbsxanasına köçürülüb və ailəsi ilə demək olar ki, əlaqəsi kəsilib.

Ağır saxlanma şəraiti, son aclıq aksiyası və İrandakı gərginlik fonunda onun sağ qalması ilə bağlı narahatlıqlar artır.

1 Aprel

Görüş zamanı solğun və zəif görünüş

Məhəmmədinin həbsxanada səhhəti pisləşməkdə davam edir. Həyat yoldaşı Tağı Rəhmani aprelin 1-də Parisdən telefonla "Azadlıq Radiosu"na bu barədə məlumat verib.

O, hazırda Zəncan həbsxanasındadır, lakin Rəhmani deyir ki, onun ixtisaslaşmış tibbi yardıma ehtiyacı var və hakimiyyət onu azad etməkdən imtina edir. Məhəmmədi ağciyər və ürək problemlərindən, şiddətli baş ağrılarından, ürəkbulanma və göz problemlərindən əziyyət çəkir.

Martın 31-də “Nərgizə Azadlıq” Koalisiyası onun ağır vəziyyəti və müstəqil tibbi yardımın olmaması barədə xəbərdarlıq edib. Uzun müddətli xahişlərdən sonra martın 29-da vəkilləri və bir ailə üzvü onunla görüşə bilib.

O, otağa tibb bacısının köməyi ilə daxil olub, çox solğun və hədsiz dərəcədə arıqlamış görünüb. Rəhmani deyir ki, xanımı 2025-ci ilin dekabrında həbs olunduqdan sonra heç bərpa olunmayıb. O iddia edir ki, Məhəmmədi saxlanılarkən təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən döyülüb və bədənində hələ də izlər qalıb.

"Amnesty International" martın 24-də Məhəmmədinin Zəncanda huşsuz vəziyyətdə tapıldığını, əllərinin və ayaqlarının buz kimi olduğunu bildirən adsız mənbəyə istinad edir. Həbsxana həkimi ürək tutmasından şübhələnsə də, rəsmilər onun xəstəxanaya getməsinə icazə verməyiblər. Təşkilat onun dərhal azad edilməsini tələb edir.